Francuscy archeolodzy odkryli ponad 500 rzymskich kości do gry w Grand

Archeolodzy w Grand we wschodniej Francji odkryli ponad 500 starożytnych kości do gry na terenie dawnego miasta gallorzymskiego, poinformowała rada departamentu Vosges.

Uważa się, że przedmioty pochodzą głównie z okresu około II wieku n.e. i tworzą zbiór, który badacze opisują jako największą znaną kolekcję starożytnych kości do gry odkrytą na jednym stanowisku.

Większość znalezisk skupia się wokół niewielkiego budynku, którego pierwotnej funkcji jeszcze nie ustalono.

Nietypowo duże nagromadzenie przedmiotów związanych z grami skłoniło archeologów do rozważenia kilku możliwości: budowla mogła służyć do gier, mieścić warsztat produkujący kości lub pełnić funkcję religijną.

Budynek mógł mieć związek z grami

Jedna z hipotez zakłada, że budynek zapewniał wydzieloną przestrzeń do gier związanych z jednym z bóstw czczonych w starożytnym Grand.

W okresie rzymskim osada była ważnym ośrodkiem religijnym.

Jej głównym bóstwem był Apollo Grannus, bóg związany z uzdrawianiem, ale czczono tam również rzymską boginię Fortuna, kojarzoną ze szczęściem i losem.

Związek między grami a religią pozostaje jednak hipotezą. Archeolodzy nie ustalili jeszcze, czy kości wykorzystywano do hazardu, celów rytualnych, działalności wytwórczej czy połączenia różnych aktywności.

Skupienie ponad 500 egzemplarzy wokół tej samej budowli jest więc istotne, ponieważ może z czasem pomóc badaczom określić miejsce gier w codziennym i religijnym życiu tego ośrodka.

Rzymianie grali mimo ograniczeń hazardowych

Gry w kości były rozpowszechnione w całym świecie rzymskim.

Gra w kości na pieniądze była formalnie ograniczona przez prawo rzymskie, choć hazard dopuszczano podczas uroczystości takich jak Saturnalia. Mimo tych zasad gry w kości pozostawały popularną formą rozrywki.

Rzymskie kości do gry zasadniczo przypominają ich współczesne odpowiedniki.

W wielu egzemplarzach przeciwległe ścianki ułożono tak, aby suma ich wartości wynosiła siedem. Ta konwencja pozostaje standardem w większości współczesnych kości sześciościennych.

Kolekcja z Grand zapewnia archeologom wyjątkowo obszerny zbiór danych do badania różnic w wykonaniu, numeracji i zużyciu.

Archeolodzy nadal badają znaleziska

Wykopaliska nie przyniosły jeszcze ostatecznego wyjaśnienia, dlaczego tak wiele kości znajdowało się w jednym miejscu.

Warsztat wyjaśniałby ich liczbę, gdyby przedmioty wytwarzano na miejscu, natomiast przestrzeń do gier mogłaby tłumaczyć ich wielokrotne używanie i gubienie. Ze względu na religijne znaczenie Grand kolejną możliwością pozostaje sanktuarium lub budynek służący rytuałom.

Zanim badacze będą mogli rozstrzygnąć między tymi scenariuszami, konieczne będą dalsze badania kości, materiałów, z których je wykonano, oraz ich kontekstu archeologicznego.

Dla historii hazardu odkrycie stanowi wyjątkowo obszerny materialny zapis pokazujący, jak głęboko gry w kości były zakorzenione w życiu epoki rzymskiej, nawet gdy sama gra na pieniądze podlegała oficjalnym ograniczeniom.